مذاکرات ایران و عراق بر سر اسرا

مسئله ی دیگری که ما خیلی پیگری آن بودیم، مسئله ی هشت نفر اسیر ثبت نام شده ی معروف به چومان بود. دراین خصوص هیئت عراقی اعلام داشت که نتایج بررسی و رسیدگی به وضعیت این تعداد از اسرا در نشست بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

 

 در تاریخ های دوم و سوم بهمن ۱۳۸۰ که تبادل اسرا و زندانیان طرفین صورت گرفت، تبادل به این شکل بود: سه لیست مفقودان مدرک دار عراقی به مقامات ایرانی داده شده بود[۱]. از مجموع این سه لیست ۲۵۹۳ نفر در ایران موجود نبود. تعدادی پناهنده و بعضی دیگر فوت شده بودند.

 

بنابراین تعداد ۵۰۷ نفر اسیر عراقی در این دو روز آزاد گردید و تحویل مقامات عراقی داده شد. علاوه بر این، تعداد ۱۸۸ نفر از نظامیان عراقی هم آزاد شدند. در مقابل، طرف عراقی هم تعداد پنجاه نفر ایرانی را آزاد نمود که ۱۶ نفر از آنها در لیست وجود داشت، ولی متاسفانه ۳۴ نفر بعدی اسمشان در لیست وجود نداشت، ولی چون ایرانی بودند آنها را تحویل گرفتیم. بعداً به مقامات عراقی معترض شدم و گفتیم : چون این ۳۴ نفر در لیست ما نیست ما آن را قبول نداریم و باید ۳۴ نفری را آزاد نمایید که در لیست ما بوده اند و شما آنها را آزاد نکرده اید.

 

در مجموع از پاسخ هایی که در سه مرحله ازلیست های هزار نفری طرفین به یکدیگر دادند و با احتساب آزادی هایی که انجام شد؛ به اضافه ی کسانی که فوت شده و یا اعلام پناهندگی نمودند، وضعیت ۶۰۵۶ نفر از مفقودان مدرک دار مورد ادعای دو کشور روشن شد. اینها از لیست های ادعایی دوطرف کسر گردید. آنچه ته این لیست ماند ۸۴ نفر عراقی و ۶۴ نفر ایرانی بودند. قرار شد این عده در مذاکرات بعد مورد بررسی قرار گیرند. به این ترتیب با طرح جمهوری اسلامی بسیاری از مسائل فیما بین حل و فصل شد و این موفقیت بزرگی در رابطه با مسئله ی اسرا محسوب می شود.

 

نشست کمیته ی مشترک در تهران

در اردیبهشت ماه ۱۳۸۱ هیئت عراقی به سرپرستی دکتر ابراهیم شجاع سلطان به ایران آمد. این هیئت در زمینه های گوناگون با مقامات ایرانی دیدار و گفتگو نمود. مذاکراتی با کمیسیون اسرا انجام داد. در این مذاکرات راجع به تاریخ دقیق تبادل اسیران فوت شده ی دو کشور که روز ۳۰/۴/۸۱ تعیین شده بود، توافق شد[۲].

 

مسئله ی دیگری که ما خیلی پیگری آن بودیم، مسئله ی هشت نفر اسیر ثبت نام شده ی معروف به چومان بود. دراین خصوص هیئت عراقی اعلام داشت که نتایج بررسی و رسیدگی به وضعیت این تعداد از اسرا در نشست بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

 

در این دور از مذاکرات ما دو لیست جدید به عراقی ها دادیم؛ اول یک لیست ۳۰۰ نفری از اسیران ایرانی بود. بعضی از آزادگان عزیز این عده را در دوران اسارت خود دیده بودند. ما برای محکم کاری این ۳۰۰ نفر را مجددا لیست کردیم و تقاضای بررسی مجدد نمودیم. دیگر اینکه یک لیست ۶۷ نفری از خلبان های ایرانی تهیه نمودیم و خواهان بررسی مجدد مقامات عراقی در مورد آنها شدیم.

 

پرونده نظامیان جدید عراقی بسته شد؛ منظور نظامیانی است که بعد از حمله عراق به کویت و متعاقب آن حمله ی آمریکا به عراق به طور غیر قانونی وارد خاک ایران شده بودند. تعداد کل این افراد ۵۰۴۶ نفر بودند. از این تعداد ۴۷۵۶ نفر تحویل مقامات عراقی شده بودند، ۲۸۶ نفر پناهنده و چهارده نفر هم فوت کرده بودند. خود عراقی ها هم این مسئله را قبول و امضا نمودند. به این ترتیب پرونده نظامیان جدید با ذکر این ارقام به پایان رسید.

 

[۱]. از لیست ۱۳۴۱ نفری مفقودان عراقی در مرحله ی سوم که به مقامات ایرانی واگذار شده بود، ۱۱۵۵ نفر در ایران موجود نبودند. ۹۷ نفر پناهنده شده و پنج نفر هم فوت کرده بودند. عراقی ها هم اعلام کرده بودند که از لیست هزار نفری مرحله ی سوم مفقودان مدرک دار، ۹۵۷ نفرش در عراق موجود نیست. [راوی]

[۲] . هیئت عراقی به ما گفته بود که تعداد ۵۷۰ تن از اسیران ایرانی در عراق در مدت اسارت خود شهید شدند که اجساد آنها وجود دارد. ضمن اینکه تعداد عراقی های فوت شده در ایران ۱۱۶۶ نفر بودند. [راوی]

به روایت امیر سرتیپ عبدالله نجفی، رئیس کمیسیون تبادل اسرا و مفقودین

اضافه کردن دیدگاه جدید